علم اخلاق نسبت به نفس و روح، همانند علم طب است نسبت به بدن و جسم؛ همان گونه که علم طب دو شاخه دارد: یکی بهداشت و پیشگیری از بیماری و دیگری درمان بیماری؛ علم اخلاق نیز دو شاخه دارد: یکی درباره فضایل و راه به دست آوردن آنها و دیگری درباره رذایل و راه علاج آنهاست.   نردبان سعادت، ص ۶۵ (تلخیص و تحریر کت...

زهدورزی و بی رغبتی به دنیا در صورتی فضیلت و مصداق عفت است که خود، به گونه ای دیگر برای دنیا نباشد. کسانی هستند که انگیزه آنان از ترک لذات دنیوی، دست یافتن به نوعی دیگر از لذات دنیوی است که در ذائقه آنان لذيذتر است. چنین کسانی «زاهد» نیستند و چنین صفتی زهد، فضیلت و عفت نیست. همچنین کسی که لذتی دنیوی ...

حضرت آیت‌الله بهجت قدس‌سره: هر چیز از حد میانه و وسط به طرف افراط یا تفریط تمایل پیدا کند، عکسِ نتیجه‌ مطلوب را خواهد داشت؛ کل شَیءٍ جاوَزَ حَدهُ، إِنْقَلَبَ إِلی ضِدهِ (هر چیز از حدش بگذرد، به ضد آن تبدیل می‌گردد). بنابراین، میانه‌روی در غضب، شهوت، خواب، خوراک و هر کار دیگر، مُنجی و نافع است، و دو ...

حضرت آیت‌الله بهجت قدس‌سره:  نباید به ابتدای کار خود شاد باشیم، باید دید عاقبت ما چه می‌شود! نباید از عاقبت، یا از فردای خود خاطرجمع باشیم!  در محضر بهجت، ج۱، ص۱۶۳ ...

گرچه همانگونه که گذشت، کمال آدمی به حاکمیت عقل او بر دیگر قواست و پستی او به تاخت و تاز شهوت، غضب و شیطنت در میدان زندگی، اما باید دانست که تعطیلی این قوا (شهوت، غضب و شیطنت) نیز مفید و مطلوب نیست، زیرا دوام و بقای بدن، بسته به فعالیت این قواست؛ از این رو عقل نیز به فعالیت محدود آنها حکم می کند. پس ...

ای برادر جان و ای خواهر! دل و جان خود را وارسی کن و ببین چه ای و که ای؛  اگر شهوت بر تو مسلط است، بدان که یکی از چهارپایان و بهائمی؛ اگر غضب بر تو مستولی است، بدان که سگ و گرگ و درنده ای؛ و اگر شیطنت بر تو غالب است، بدان که شیطان مجسمی و اگر صلاح دید و اشارات عقل را به کار می بندی و پیرو آن هستی، خد...

از امام صادق علیه‌السلام  سؤال  شد عقل چیست؟ حضرت فرمود: عقل چیزی است که به‌واسطه آن خدای رحمان عبادت شود و بهشت‌ها به آن کسب گردد، سؤال‌کننده گفت: پس آنچه در معاویه بود چیست؟ فرمود: آن حیله و شیطنت است، به عقل شباهت دارد، ولی عقل نیست.   وسائل‌الشیعه، ج۱۵، ص۲۰۵ ...

حضرت علی علیه‌السلام می‌فرماید:  خدای سبحان به ملائکه فقط عقل داد و آنان را از شهوت و غضب بی نصیب ساخت؛ به حیوانات شهوت و غضب داد و آنها را از عقل بی بهره ساخت؛ اما انسان را از همه این امور بهره مند گردانید. پس انسان اگر شهوت و غضب را مطيع و مُنقاد عقل گرداند، برتر از ملائکه خواهد بود، زیرا با وجود ...

به خدمت حضرت آیت‌الله بهجت قدس‌سره، عرض شد:  مریضی است روانی که غذا نمی‌خورد، به زور به او غذا می‌دهند. فرمودند: شاید ما هم همین طور باشیم که کارهای واجب را بدون تمایل انجام می‌دهیم؛ زیرا انجام واجبات و طاعات، میل و رغبت و شوق می‌خواهد و ما نداریم! در محضر بهجت، ج۲، ص۵۵ ...

حضرت آیت‌الله بهجت قدس‌سره: جاهل‌ها گمان می‌کنند که با تخریبات قبور ائمه صلوات‌الله‌علیهم می‌توانند تشیّع را ریشه‌کن کنند؛  شیعه و سادات و بزرگان آنها، بالاتر از تخریبات را در زمان ائمۀ ایشان دیده‌اند  و آنکه پس از تبدیل تخریب به تعمیر، بر قوّۀ ایمان‌شان در صورت و معنی افزوده گردیده است. برگی از دفت...