مطلب هجدهم: علائم و نشانه‌های ظهور

تشیع با تخریب قبور ائمه ریشه کن نمی شود!

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم^١

الحمدلله و الصّلاة علی سیّد الأنبیاء محمّد و آله الطّاهرین و اللّعن الدّائم علی اعدائهم أجمعین.

ضمن تسلیت به صاحب اعظم تمام امثالِ این مصائب و مسألت تعجیل فرج با اذن خداوند اجل، بیان می‎شود:

جاهل‎ها گمان می‎کنند که با تخریبات قبور ائمه علیهم‌السلام می‎توانند تشیّع را ریشه‎کن کنند. شیعه و سادات و بزرگان آن‎ها، بالاتر از تخریبات را در زمان ائمه ایشان دیده‎اند و آن‎که پس از تبدیل تخریب به تعمیر، بر قوّه ایمان ایشان در صورت و معنا افزوده گردیده است.

از زمان حضرات علی و فاطمه علیهما‌السلام تا زید[بن‎علی] و یحیی[بن‎زید]، یک‎به‎یکِ مقتولین [توسط] بنی العباس و تخریبات متوکل ملعون و متوکل های هر زمان، همه مشهود ائمه حق بوده و با اِخبار آن‎ها به فساد و افسادهای دشمنانِ ایمان تا خروج سفیانی که از حتمیّات قبل از ظهورِ دولت حقّه _ عجّل ‎اللّه ‎فرج ‎صاحبها _ است^٢ و غیر حتمیّات بوده و خبر داده‎اند به آنچه که به اهل ایمان رسیده و می رسد قبل از ظهور، تا به آنجا که فرموده‎اند:

جاهل‎ها گمان می‎کنند که با تخریبات قبور ائمه علیهم‌السلام می‎توانند تشیّع را ریشه‎کن کنند. شیعه و سادات و بزرگان آن‎ها، بالاتر از تخریبات را در زمان ائمه ایشان دیده‎اند و آن‎که پس از تبدیل تخریب به تعمیر، بر قوّه ایمان ایشان در صورت و معنا افزوده گردیده است.

 «نَحْنُ صَبَرْنَا وَ شِيعَتُنَا أَصْبَرُ مِنَّا وَ ذَلِكَ أَنَا صَبَرْنَا عَلَى مَا نَعْلَمُ وَ هُمْ صَبَرُوا عَلَى مَا لايَعْلَمُون»^٣ (ما صبور هستیم و شیعیان ما صبورتر از ما هستند؛ زیرا ما از روی علم و آگاهی صبر می‎کنیم و شیعیان ما بر آنچه نمی دانند، صبر می‎کنند).

 با همه این امور، چهار نفر با ایمان آن زمان، به بیش از چهارصد میلیون شیعه _ کثر اللّه ‎امثالهم _ رسیدند.

همه اهل حق باید تشخیص وظیفه عملی بدهند؛ از جمله: مسارعت در تعمیر کامل تخریبات ظالمین و فاسقین و تأکید بر اقامه مجالس درس و تدریس احکام ثابته اهل بیت علیهم‌السلام^۴ و مجالس روضه و بیان فضایل آنان و انشاء مدایح و مراثی و رسیدگی به ضعفای شیعیان و دوستان آن‎ها، به نحوی که علمای شیعه تصویب فرمایند و با بکاء، با سوزش دل که موجب اتصال روحی و معنوی به آنان و قرب معنوی به مبدأ اجل و اعلی می‎شود؛ اگرچه جاهل ها فواید آن و تظاهرات مشروعه موجبه آن^۵ را نفهمیده‎اند.

از خداوند عذاب دنیوی و اخروی کفار و منافقین به آل‎محمّد علیهم‌السلام و شیعیان و دوستان ایشان، و هلاک صوری و معنوی آن‎ها را به زودی در دنیا، قبل از آخرت، با تعجیل در فرج و عدم مهلت به آنان به فساد و افساد بیش از این به ظالمین مسألت داریم.

والسّلام علی جمیع اهل الایمان فی الشرق و الغرب و رحمة اللّه و برکاته.

مطلب هجدهم:

علائم و نشانه های ظهور

به‎طور کلی علائم و نشانه های ظهور به دو دسته حتمی و غیر حتمی تقسیم می‎شوند. با ملاحظه مجموع روایات، معلوم می‎گردد که علائم حتمی، آن نشانه‎هایی هستند که احتمال وقوع بداء و عدم تحقق آن‎ها بسیار ضعیف و نزدیک به صفر است؛ به نحوی که مورد اعتنا واقع نمی‎شود و از این‎رو آن‎ها را علائم حتمی می‎نامند. اما در نشانه‎های غیر حتمی، حصول بداء احتمال بالایی دارد و در نتیجه معتنی‎به است. امام صادق علیه‌السلام در روایت زیر به تقسیم علائم به حتمی و غیر حتمی اشاره می‎فرماید: «مِنَ اَلْأَمْرِ مَحْتُومٌ وَ مِنْهُ مَا لَيْسَ بِمَحْتُومٍ وَ مِنَ اَلْمَحْتُومِ خُرُوجُ اَلسُّفْيَانِيِّ فی رَجَب».^۶

به‎طور کلی علائم و نشانه های ظهور به دو دسته حتمی و غیر حتمی تقسیم می‎شوند. با ملاحظه مجموع روایات، معلوم می‎گردد که علائم حتمی، آن نشانه‎هایی هستند که احتمال وقوع بداء و عدم تحقق آن‎ها بسیار ضعیف و نزدیک به صفر است؛ به نحوی که مورد اعتنا واقع نمی‎شود و از این‎رو آن‎ها را علائم حتمی می‎نامند. اما در نشانه‎های غیر حتمی، حصول بداء احتمال بالایی دارد و در نتیجه معتنی‎به است.

 همچنین در روایات، برخی از مصادیق علائم حتمی ذکر شده است؛ مانند ندای آسمانی، خروج سفیانی و کشته شدن نفس زکیّه.

امام صادق علیه‌السلام در روایتی به ذکر مصادیق علائم حتمی می‎پردازد و می‎فرماید: «اَلنِّدَاءُ مِنَ اَلْمَحْتُومِ وَ السُّفْيَانِيُّ مِنَ اَلْمَحْتُومِ وَ قَتْلُ اَلنَّفْسِ اَلزَّكِيَّةِ مِنَ اَلْمَحْتُومِ وَ كَفٌّ يَطْلُعُ مِنَ اَلسَّمَاءِ مِنَ اَلْمَحْتُومِ قَالَ عَلَيْهِ‎السَّلاَمُ وَ فَزْعَةٌ فی شَهْرِ رَمَضَانَ تُوقِظُ اَلنَّائِمَ وَ تُفْزِعُ اَلْيَقْظَانَ وَ تُخْرِجُ اَلْفَتَاةَ مِنْ خِدْرِهَا؛ ندای آسمانی از حتمیّات است. سفیانی از حتمیّات است. کشته شدن نفس زکیّه از حتمیّات است. دستی که از آسمان ظاهر می‎گردد، از حتمیّات است. سپس حضرت فرمود: و همچنین است صیحه در ماه رمضان که خواب را بیدار کند و بیدار را هراسان نماید و دختران پرده‎نشین را از اندرون بیرون کند.»^٧

در روایات و از بین مصادیق فوق، بر حتمی بودن خروج سفیانی تأکید زیادی شده است. فضل کاتب نقل می‎کند: 

«كُنْتُ عِنْدَ أَبي‎عَبدِاَللَّهِ عَلَيْهِ‎السَّلاَمُ فَأَتَاهُ كِتَابُ أَبِي مُسْلِمٍ، فَقَالَ لَيْسَ لِكِتَابِكَ جَوَابٌ اُخْرُجْ عَنَّا إِلَى أَنْ قَالَ: إِنَّ اَللَّهَ لاَيَعْجَلُ لِعَجَلَةِ اَلْعِبَادِ، وَ لَإِزَالَةُ جَبَلٍ عَنْ مَوْضِعِهِ أَهْوَنُ مِنْ إِزَالَةِ مُلْكٍ لَمْ يَنْقَضِ أَجَلُهُ إِلَى أَنْ قَالَ: قُلْتُ فَمَا اَلْعَلاَمَةُ فِيمَا بَيْنَنَا وَ بَيْنَكَ جُعِلْتُ فِدَاكَ قَالَ لاَتَبْرَحِ اَلْأَرْضَ يَا فَضْلُ حَتَّى يَخْرُجَ اَلسُّفْيَانِيُّ، فَإِذَا خَرَجَ اَلسُّفْيَانِيُّ فَأَجِيبُوا إِلَيْنَا يَقُولُهَا ثَلاَثاً وَ هُوَ مِنَ اَلْمَحْتُومِ؛ نزد امام صادق علیه‌السلام بودم که نامه‎ای از ابومسلم برای حضرت علیه‌السلام رسید. ایشان (به نامه‎رسان) فرمود: برای نامه تو جوابی نیست؛ از پیش ما بیرون رو. سپس حضرت فرمود: خداوند به دلیل شتاب‎زدگی بندگان، عجله نمی‎کند. و همانا کنده شدن یک کوه از جای خود، آسان‎تر از نابودی حکومتی است که سرآمد آن نرسیده است. فضل کاتب می‎گوید که در ادامه پرسیدم: پس چه علامتی بین ما و شما هست، فدایت شوم؟ ایشان فرمود: ای فضل! از زمین تکان نخور تا این‎که سفیانی خارج شود. هر گاه سفیانی خارج شد، ما را اجابت نمایید. حضرت علیه‌السلام این جمله را سه بار فرمود: و خروج سفیانی از حتمیّات است.»^٨

در روایت دیگری حمران بن اعین نزد امام باقر علیه‌السلام، آرزو می‎کند که سفیانی از علائم غیر حتمی باشد و می‎گوید: «إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ يَكُونَ أَجَلُ اَلسُّفْيَانِيِّ مِنَ اَلْمَوْقُوفِ»، اما امام باقر علیه‌السلام بلافاصله در پاسخ او با تأکید و سوگند می‎فرماید: «لا وَ اَللَّهِ إِنَّهُ لَمِنَ اَلمَحتُومِ» نه به خدا قسم! همانا سفیانی از حتمیّات است.

بر اساس همین روایات، حضرت آيت‎اللّه بهجت قدس‌سره همواره نگران ابتلائات زمان سفیانی بود و با توجه به عطوفت شدیدی که ایشان نسبت به مردم و ابتلائاتشان داشت؛ به نحوی که حتی اگر مثلا در بغداد انفجاری رخ می‎داد، ایشان کاملاً منقلب می‎شد و این مسأله بر کارهای روزانه معظّم له تأثیر می‎گذاشت؛ کراراً دیده می‎شد که ایشان دو دست خود را بر هم می‎زد و با حالی پریشان می‎فرمود: «چه باید کرد؟ چه باید کرد؟ خدایا! رحم کن! سفیانی از حتمیّات است. [اگر] در همه علائم ظهور بداء حاصل شود، اما سفیانی بداء ندارد! این را چگونه باید تحمل کنیم؟ او به اسم می‎کشد؛ [مثلا كسی كه] اسمش علی است، اسمش حسن است، اسمش حسین، اسمش فاطمه است را می‎کشد! با این باید چه کار کنیم؟! این‎قدر این مسأله وحشتناک است که طاقت نداریم! نمی‎دانیم و مرددیم دعا کنیم بمانیم تا زمان ظهور؟!»

حضرت آيت‎اللّه بهجت قدس‌سره همواره نگران ابتلائات زمان سفیانی بود و با توجه به عطوفت شدیدی که ایشان نسبت به مردم و ابتلائاتشان داشت؛ به نحوی که حتی اگر مثلا در بغداد انفجاری رخ می‎داد، ایشان کاملاً منقلب می‎شد و این مسأله بر کارهای روزانه معظّم له تأثیر می‎گذاشت؛ کراراً دیده می‎شد که ایشان دو دست خود را بر هم می‎زد و با حالی پریشان می‎فرمود: «چه باید کرد؟ چه باید کرد؟ خدایا! رحم کن! سفیانی از حتمیّات است. [اگر] در همه علائم ظهور بداء حاصل شود، اما سفیانی بداء ندارد! این را چگونه باید تحمل کنیم؟ او به اسم می‎کشد؛ [مثلا كسی كه] اسمش علی است، اسمش حسن است، اسمش حسین، اسمش فاطمه است را می‎کشد! با این باید چه کار کنیم؟! این‎قدر این مسأله وحشتناک است که طاقت نداریم! نمی‎دانیم و مرددیم دعا کنیم بمانیم تا زمان ظهور؟!»

آری؛ مسأله سفیانی از حتمیّات است و چنان‎که از روایات به دست می‎آید، علائم حتمی مثل خروج سفیانی، احتمال وقوعشان به قدری بالاست که قطعی و یقینی محسوب ‎شده و احتمال بداء در آن‎ها نادیده گرفته می‎شود. با این حال، طبق برخی از احادیث اهل بیت علیهم‌السلام، حتی در علائم حتمی نیز احتمال بداء راه دارد و یقینی مطلق نیستند؛ یعنی با این‎که عرفاً و عقلاً یقینی محسوب می‎شوند، ولی عقلاً و منطقاً احتمال بداء در آن‎ها منتفی نیست.

 البته باید توجه داشت که علائم حتمی غیر از میعادها و وعده‎های الهی است. در وعده‎های الهی به هیچ وجه احتمال بداء راه ندارد، زیرا خدای متعال از وعده‎های خود تخلف نمی‎کند؛ چنان‎که در آیه نهم سوره آل‎عمران آمده است:

 «إِنَّ اللَّهَ لَا يُخْلِفُ الْمِيعَادَ»^٩ (زيرا خداوند، از وعده خود، تخلف نمی كند).

 در حدیث شریفی از امام جواد علیه‌السلام ایشان به تفاوت علائم حتمی و وعده‎های الهی اشاره می‎کند و می‎فرماید: بداء در علائم حتمی منطقاً احتمال دارد، اما در وعده‎های الهی احتمال ندارد. طبق این حدیث، سفیانی از علائم حتمی است، اما خود ظهور حضرت عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف از وعده‎های الهی است:

«عن أَبُوهَاشِمٍ دَاوُدُ بْنُ اَلْقَاسِمِ اَلْجَعْفَرِيُّ: كُنَّا عِنْدَ أَبِي‎جَعْفَرٍ محمّد بْنِ عَلِيٍّ اَلرِّضَا عَلَيْهما‎السَّلاَمُ فَجَرَى ذِكْرُ السُّفْيَانِيِّ وَ مَا جَاءَ فِي اَلرِّوَايَةِ مِنْ أَنَّ أَمْرَهُ مِنَ الْمَحْتُومِ فَقُلْتُ لِأَبِي‎جَعْفَرٍ عَلَيْهِ‎السَّلاَمُ هَلْ يَبْدُو لِلَّهِ فِي اَلْمَحْتُومِ قَالَ نَعَمْ قُلْنَا لَهُ فَنَخَافُ أَنْ يَبْدُوَ لِلَّهِ فِي الْقَائِمِ فَقَالَ إِنَّ الْقَائِمَ مِنَ اَلْمِيعَادِ وَ اَللَّهُ لاٰيُخْلِفُ اَلْمِيعادَ» (از ابوهاشم، داود بن قاسم جعفری نقل شده: نزد امام جواد فرزند امام رضا علیهما‌السلام بودیم که بحث از سفیانی و اینکه [خروجش] از نشانه های قطعی است به میان آمد. به امام جواد عرضه داشتم: آیا در این نشانه قطعی بَدا [و تغییر] از طرف خدا راه دارد؟ فرمود: بله. عرضه داشتیم: می ترسیم در خود قائم (امام عصر) هم بدای الهی رخ دهد! فرمود: قائم از وعده های الهی است و خداوند خلف وعده نمی کند).^١٠