خیلی مشکل است که انسان از اول آینده حوادث را ببیند؛ زیرا باطل محض را به‌صورت حقّ محض به انسان نشان می‌دهند!...

چه رجالی در عالم پیدا می‌شوند؟!...

آیت‌الله شیخ محمدحسین نایینی، در سال ١٢٧٣ق. در شهر کوچک نایین دیده به جهان گشود. هشتاد و دو سال زندگی او، فراز و فرودها و رنج‌ها و حکایات بسیاری داشت. شیخ محمدحسین نایینی تحصیلات را از زادگاه خود آغاز کرد و در حدود بیست سالگی به اصفهان آمد. چند سالی از محضر عالمان فرزانه آنجا بهره برد و عازم عراق شد...

مدرّس۱، رضاخان و تیمورتاش۲ در منزل تیمورتاش در یک جلسه‌ای جمع بودند. رضاخان به مدرّس گفت: «تو از من چه می‌خواهی؟» مدرّس گفت: «می‌خواهم که تو نباشی، این کار برای تو نیست، تو سرباز مفیدی هستی، ولی این کار، کار تو نیست که هرکسی را بخواهی وکیل کنی و هرکسی را بخواهی وکیل نکنی». رضاخان در آن جلسه گفته بود...

در کربلا استادی داشتیم که نزد آشیخ عبدالهادی مازندرانی۱ درس خوانده بود. من آشیخ عبدالهادی را دیده بودم. در کربلا مشهور بود که گویا او نسبت به همه اعلم است. ایشان شاگرد میرزای شیرازی۲ بود و میرزا او را به عنوان نماینده خودش به کربلا فرستاده بود. استاد ما می‌گفت: «آشیخ عبدالهادی خیلی دقت نظر داشت، خیل...

علمای سابق کارشان منحصر بود به درس و تدریس و نوشتن، و گویا عمرشان وقف همین کارها بود و از کار خود خوشحال بودند. البته قبل از مشروطه علما به قضاوت و رسیدگی به امور مردم نیز اشتغال داشتند؛ ولی پس از آن، از این‌گونه کارها برکنار شدند. البته رسیدگی به امور مردم، قضاوت، اجرای حدود و… چه‌بسا برای مردم ناخ...

در مشروطه به دروغ و فریب چنین وانمود کردند که می‌خواهند احکام اسلام اجرا شود، و در رأس مجلس شورا و تشکیلات قانون‌گذاری، شش نفر از فقهای طراز اول که قوانین مجلس را با احکام شرع تطبیق می‌نمایند، خواهند بود. ...

خدا می‌داند همه را با چه وضع فجیعی از نجف و عراق بیرون کردند و به ایران تبعید نمودند؛ به‌حدی که مأمور نگذاشت تا مرحوم آقا سید ابوالحسن اصفهانی لباسش را بپوشد! ...

اگر مشروطه به‌پا نمی‌شد، ایران بر همان وضع سابق حکومت، در دست قاجار می‌ماندو اکنون دولت و ملت ایران، کمونیست بودند....

روزهای اول کشف حجاب، علمای تبریز را برای امضا گرفتن۱ جمع کرده بودند. نخست فرماندار شهر داخل شد، سپس رئیس شهربانی آمد و نشست و گفت: آقایان! برای چه اینجا جمع شده‌اند؟ همان فرمان اعلی‌حضرت کافی است و امضای آقایان لازم نیست. علما نیز باکمال خوشحالی و اشتیاق از اینکه گرفتار امضای تحمیلی نشده‌اند، از مجل...