سؤال: بهترین ذکر، چه ذکری است؟ جواب: بالاترین ذکر به نظر حقیر، «ذکر عملی» است، یعنی «ترک معصیت در اعتقاد و در عمل»؛ همه چیز محتاج به این است و این، محتاج به چیزی نیست و مولدِ خیرات است. به‌سوی محبوب، ص۷۶ ...

سؤال: سوره «حمد» و «توحید» و «آیةالکرسی» را ذکر خود قرار داده‌ام و برایم ملکه نشده است؛ در این مورد راهنمایی فرمایید؟ جواب: باسمه‌تعالی، در مورد اذکار و اوراد و قرائت و امثال اینها، انسان همیشه تحرّی و مراقبت نماید [که] چه عملی تا چه اندازه موافق با نشاط و حضور قلبی اوست، همان را اختیار کند. به‌سوی ...

سؤال: مدتی است که ایمان خود را ضعیف می‌بینم و گاهی نماز نمی‌خوانم و تمرکزم در نماز خواندن کم شده است، چه کار کنم؟ جواب: باسمه‌تعالی، قوت ایمان از حیث نظر، به دراستِ علم کلام است [و] از حیث غیر نظر، به عمل به معلومات است. حفظ نماز به این است که در آنِ تمکن، خود را منصرف نماید از خیالات دیگر و این انص...

سؤال: ماذا نعمل لنفی الخواطر؟ جواب: من عرفه تعالی واستأنس به، یقال له: «انصرف لضروریاتک» ولایقال له: «انصرف إلیه عن حوائجک» [و یقال له أیضا] «لماذا لاتفارقه» «لو علم المصلی مایغشاه من جلال الله ما انفتل عن صلاته». به‌سوی محبوب، ص۷۲ ترجمه سؤال: برای نفی خواطر، چه باید کرد؟...

سؤال: برای رفع تنبلی و کسالت در عبادات چه باید کرد؟ جواب: در اوقات نشاط، مشغول به عبادت مستحبه شوید؛ و در اوقات کسالت، اقتصار (اکتفا) بر واجبات نمایید. به‌سوی محبوب، ص۷۰ ...

سؤال: جهت علاج غرور، چه راهی را توصیه می‌فرمایید؟ جواب: باسمه‌تعالی، اِکثار «حوقله»، علاج غرور است.  اِکثار «حوقله» یعنی: زیاد گفتنِ «لاحول و لا قوة الا بالله». به‌سوی محبوب، ص۷۱ ...

سؤال: گاهی اوقات در عبادات ریا می‌کنم و بعداً سخت رنج می‌برم، علاج آن چیست؟ جواب: باسمه‌تعالی، علاج این است که ریا بکند، ولی اگر در مقابل شاه و گدا است، ریا برای شاه بکند؛ فافهم إن کنتَ من أهله. (پس بدان اگر اهل دانستنی) به‌سوی محبوب، ص۷۰   سؤال: برای دوری از ریا، چه باید کرد؟...

س. بعض الطلبة سألنا عن علاج «الریاء» و«العجب» و «الکبر» و «السمعة» و «الشهوة» و غیر ذلک، فما رأیکم الشریف؟ ج. باسمه‌تعالی، کل هذه الرذائل، ناشٍ من الضعف فی معرفة الله، یرفعها و یدفعها الاستیناس بآنِس الآنسین تعالی فی العبادة و لو عرف أنه تعالی أحسن من کل حسن فی جمیع الأحوال و الأزمنة، لما انصرف عن ا...

سؤال: مدتی است شیطان و هوای نفس در تزکیه بطن و لسان، کم‌خوری، کم‌گفتن و کم‌خوابیدن اذیتم می‌کند، برای رفع این معایب چه کنم؟ جواب: باسمه‌تعالی، گوی سبقت را نمازشب‌خوان‌ها ربودند مخفیانه. ترتیبی برای تقلیل طعام ذکر می‌شود إن‌شاءالله: هرچه را که قصد دارید بخورید، اول جدا نمایید ـ مثلاً در سینی جداگانه ...

سؤال: این جانب تصمیم دارم که به خداوند، قرب پیدا کنم و سیروسلوک داشته باشم، راه آن چیست؟ جواب: باسمه‌تعالی، چنانچه طالب، صادق باشد، «ترک معصیت»، کافی و وافی است برای تمام عمر، اگرچه هزار سال باشد. به‌سوی محبوب، ص۶۷ ...